İ
ürkü Hikayaleri : Yaşanmış
Türkü Hikayeleri ve Sözleri
Kiziroğlu Mustafa Bey Türküsü
Bu türküyü dinleyen herkesin
kafasında bir soru belirir. Kim bu Kiziroğlu Mustafa
Bey ? Köroğlu ile ne ilgisi var? Bu türküyle ilgili
birçok söylenti var ama en ilginci sanırım bu.
Kizir, Kars'ın Susuz kazasına bağlı bir köydür. Bu
köy Kısır dağlarının geniş eteklerine kurulmuştur.
Köyün dört bir yanından ise soğuk pınarlar akar. Köy
düz toprak damlı evlerden oluşmaktadır ve köyün
hakim bir yerin de de bir kale kalıntısı vardır.
Köylüler Kiziroğlu'nun kalesi derler buraya. Kiziroğlu bu köyde yaşamış ve bura da
efsaneleşmiştir derler.
Küçükken at binip kılıç kuşanır
Söylentiye göre şimdiki Kiziroğlu Köyü’nün yerinde
bir birinden uzak yirmi yirmi beş kadar ev
bulunmaktaymış. Bölge dağlık ve ormanlık olduğu için
insanları da bu nedenle olacak ki çok serttir. O
zamanlar burada yaşayan insanların başında bulunan
kişiye "Kizir" derlermiş. Kizir Muhtar demektir. Gün
gelmiş zamanın kizirinin ünü tüm Anadolu'ya
yayılmış. Tüm kötüler ondan korkar olmuş. Gel zaman
git zaman Kizirin bir oğlu olmuş. Daha küçükken iyi
at biner, kılıç kuşanır olmuş. İşte Kiziroğlu
Mustafa Bey bu çocuk. Bütün çocukluğu Kısır Dağı’nda
at binip avlanmakla geçmiş Mustafa'nın. O da babası
gibi büyüyünce namlı bir yiğit olmuş, haksızlık ve
adaletsizliklerle savaşmaya başlamış. Zaten onun
bulunduğu çevrede kimse haksızlık etmeye cesaret
edemezmiş ya .
Köroğlu doğuya gelir
O sırada doğuya gelen Köroğlu Kısır Dağları’nda
Ferro deresine yerleşir, amacı doğudaki
haksızlıkları yok etmek. Bir gün Köroğlu bir at
gezisinde Kizir Köyü’nü görür, "Burada ki
adaletsizlikler de benden sorulur" der ve gider
orada bir kale kurar. İşlerinden dolayı bir müddet
köyünden ayrı kalan Kiziroğlu köye döndüğünde
Köroğlu’nun kalesini görür. Sinirlenir. Köroğlu’nun
yanına gider, sertçe çıkışır "Sen kim olasın ki
benim yurdumda saltanat süresin" Her ikisi de bir
birlerini kötü insan olarak bilirlermiş. Köylülerin
söylemesi böyle.
Yiğitlerin kavgası
O zamanın adaletine göre iki yiğit dövüşür, galip
gelen diğerini öldürüp savaşı kazanırmış. Köroğlu ve
Kiziroğlu günlerce at üstünde kavga etmişlerse de
yenişememişler. Kılıç kavgasında ve güreşte de
yenişememişler. Mustafa Bey’in atı Ala Paça da
Köroğlu'nun atı Kırat’la güreş-mekte. Mustafa Bey
şöyle bir geri bakmış ki ne görsün atı Ala Paça
Köroğlu’nun atını alt etmiş duruyor. "Ola benim atım
Köroğlu'nun atını alt etmiş, ben Köroğlu'nu alt
etmezsem halim nic' olur" deyip gayrete gelmiş
Köroğlu'nu yere vurmuş. Tam kamasını çekmiş vuracağı
sırada Köroğlu "Dur yiğit, bana biraz mühlet ver
yiğitlerimi göreyim karımla helalaşayım" demiş.
Mustafa Bey bırakmış. Köroğlu eve gidip olanları
karısına sazıyla sözüyle anlatmaya başlamış.
Bir atı var Ala Paça peh peh peh
Mecal vermez Kırat kaça hey hey hey
Az kaldı ortamdan biçe
Ağam kim, Paşam kim, Nigar kim,
Hanım kim
Kiziroğlu Mustafa Bey
Bir beyin oğlu
Zor beyin oğlu
diye...Köroğlu geciktiği için evine kadar gelen
Kiziroğlu kapı aralığından türküyü duyunca
duygulanır ve utanır. Kapıyı çalıp içeri girer.
Mustafa Bey’i karşısın da gören Köroğlu her şeyin
bittiğini düşünürken Mustafa Bey sarılıp onu öper.
"Sen benden daha yiğitsin Köroğlu" der. Köroğlu da
"Ben artık buradan gideyim burada senin gibi mert ve
yiğit biri varken kalmak olmaz" der ve köyü terk
edip batıya gider.
Anadolu insanının takdiri
Köroğlu'nun Bolu Dağları’ndan çıkıp ta Kars'a
gelmesi o zamanın koşullarında olanaksız gibi. Ama
halk düşüncesi iki yiğidi Doğu Anadolu da önce
çarpıştırıyor sonra barıştırıyor. Bu, Anadolu
insanının kahramanlarına, haksızlıklara direnenlere
verdiği değeri gösterir. Kiziroğlu öyküsü tepeden
inmemiştir, böyle bir yiğit yaşamış ün almıştır.
Halk da bu söylenceyle Kiziroğlu'nu saygı ve
sevgiyle anmaktadır.
